Çocuk Edebiyatı I Ömer Ünal - Dark İstanbul
Çocuk Edebiyatı I Ömer Ünal

Çocuk yazını; birçok yazarın ve akademisyenin farklı tanımları, birbirinden apayrı bakış açıları altında gelişen ve dönüşen bir edebiyat türüdür.

20. yüzyıldan itibaren çocuklara hitap eden bir tür olarak ifade edilmeye başlanmıştır. Çocukların ilgilerinin, meraklarının, duygu ve düşüncelerinin dikkate alındığı metinler çocuk edebiyatı kapsamında değerlendirilmiştir.

Çocuk edebiyatın ait ürünler, çocukların okuma alışkanlıklarını kazanmasına vesile olacağı gibi ayrıca onların sanat ve estetik açıdan da gelişimine katkıda bulunur.

Dilin güzel kullanımı ve çocuk dünyasına hitap edebilmesi, çocukların meraklarını çekecek konuların seçimi, anlatımın canlı olması olmazsa olmazdır. Düzyazıda bir hikâyenin, romanın sürükleyici olması çocuğun o eseri benimsemesine ve kitabı bırakmamasına neden olur.

Sözcüklerin anlamlarını bilmese bile çocuk okur için müzikalite oldukça önemli bir noktadır. Kelimelerin anlamını sonradan araştırma imkanı olan çocuk cümleleri okurken kelimelerin ritmine göre o metinden etkilenir ya da etkilenmez. Aslında bir kitabı çocuk için ilginç kılan da bu noktadır. Yani yazarın çocuğun dünyasına inmesinin yanı sıra onun işitsel duyularına da hitap ediyor olması çok ama çok önemlidir. Bu noktada benim de öykü ve romanlarımı vücuda getirirken dikkat ettiğim özellikler arasında belki de ilk sırada bu gelmektedir. Şiirsel, kafiye oranı yüksek ve düz cümle yerine devrik cümle yapısı…

Edebiyatın çocuğun zekâsını, hayal etme gücünü ve özellikle de fikirsel yeteneğini geliştiren bir sanat olduğunu unutmamak gerekir.

Çocuk, öğrendiği ve işittiği kelimeler aracılığıyla kendine yeni bir dünya yaratır. O dünya içinde çocuk kendini ne kadar mutlu hissederse bir o kadar da yeni bilgilerle donanır. Bu bağlamda didaktik bilgilerin yoğunluğu yerine düşsel ögelerin çokluğu çocuk dünyası için çok daha uygun bir limandır. Çünkü derslerin ve ders kitaplarının arasında sıkışan bir çocuğa uzanacak yardım eli hayal gücü yüksek eserlerdir.

Antik Çağ’dan günümüze çocukluk döneminin insan doğasında önemli bir yeri olduğu bilinmektedir. Aydınlanma ile gelişen sanat, bilim çocuğa verilen önemin artmasına sebep olmuştur. Doğu’nun masalları, efsaneleri, destanları ve Batı’nın ilk roman örnekleriyle çocuk edebiyatına çok önemli eserler sunulmuştur.

Beydeba, La Fontaine, Grimm Kardeşler masal alanında ilk örneklerin sahipleridir. Birçok yazarın da hemfikir olduğu “Robinson Crusoe, Dünya’nın Merkezine Seyahat” gibi eserler de çocuk edebiyatı dairesinde değerlendirilmektedir. Örneklerini çoğaltacağımız bu eserler sayesinde yüzyıllar boyunca çocuğun fikirsel ve düşünsel dünyası gelişmiştir.

Çocuk edebiyatının gücü ve öneminin günümüzde farkına varan aileler, eğitimciler ve yayınevleri bu alanla ilgili çalışmalara yönelmektedirler. Çocuk yazınıyla ilgili eserlerin nicelik ve nitelik olarak gelişmesini diliyorum.

Ömer ÜNAL

Yorum (0)


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. zorunlu alanlar işaretlendi *